W centrum Nowego Targu, przy ulicy Sobieskiego 4, stoi nowoczesny budynek, w którym mieści się miejsce wyjątkowe na skalę europejską. Muzeum Drukarstwa to nie kolejna kolekcja staroci pod szkłem, ale działająca rekonstrukcja drukarni z przełomu XIX i XX wieku. Główną gwiazdą ekspozycji jest austriacka maszyna drukarska z lat 1836-1848 – jeden z zaledwie trzech zachowanych egzemplarzy z wiedeńskiej fabryki Helbig & Müller. I co najważniejsze – ta maszyna wciąż działa.
Muzeum powstało stosunkowo niedawno, bo w latach 2017-2018, w ramach projektu transgranicznego łączącego polskie Podhale ze słowackim Lipowem. Budynek zaprojektowano od podstaw z myślą o ekspozycji, więc przestrzeń jest funkcjonalna i przyjazna zwiedzającym.
- działająca maszyna drukarska z XIX wieku
- interaktywne warsztaty dla dzieci
- autentyczna rekonstrukcja drukarni
- bogata kolekcja starych druków
- fascynująca historia lokalnego wydawnictwa
Historia drukarstwa w Nowym Targu
Nowy Targ przez dziesięciolecia był ważnym ośrodkiem wydawniczym regionu. To tutaj drukowano Gazetę Podhalańską, ogłoszenia, ulotki i wszystko, co było potrzebne mieszkańcom Podhala. Drukarnia Ignacego Borka, która działała od 1898 roku, stanowiła serce lokalnego życia informacyjnego.
Bez drukarni nie byłoby gazet, plakatów teatralnych, menu w restauracjach czy zaproszeń na wesela. Wszystko, co dziś wydaje się oczywiste – możliwość szybkiego wydrukowania tekstu – jeszcze w połowie XX wieku wymagało mozolnej pracy wielu osób. Muzeum pokazuje właśnie tę pracę, te maszyny, ten świat, który bezpowrotnie minął.
Austriacka maszyna drukarska z Muzeum w Nowym Targu przeżyła burzliwe losy – była wielokrotnie demontowana i składana na nowo, często nie przez fachowców. Mimo to wciąż funkcjonuje i można ją zobaczyć w akcji podczas pokazów.
Co zobaczysz w Muzeum Drukarstwa
Ekspozycja została zaaranżowana jako rekonstrukcja dawnej drukarni. Nie chodzi tu tylko o wystawienie maszyn pod szkłem – urządzenia stoją tak, jakby drukarze mieli wrócić za chwilę do pracy. Oryginalne maszyny, czcionki ołowiane, prasy drukarskie tworzą spójną całość.
Najcenniejszy eksponat to wspomniana płaska maszyna drukarska z napędem ręcznym. Powstała w wiedeńskiej fabryce między 1836 a 1848 rokiem. Została uratowana przez Kazimierza Pajerskiego, drukarza z Nowego Targu, który przekazał ją wraz z licznymi drukami do muzeum. Maszyna przeszła gruntowny remont konserwatorski, finansowany z funduszy europejskich.
Oprócz maszyn zobaczysz kolekcję starych druków, fotografii, gazet i broszur dokumentujących życie Nowego Targu na przełomie XIX i XX wieku. To nie tylko historia techniki, ale także obraz społeczny, polityczny i gospodarczy regionu. Interaktywne aplikacje pozwalają głębiej zanurzyć się w tamte czasy.
Warsztaty i zajęcia edukacyjne
Muzeum nie ogranicza się do biernego oglądania eksponatów. Regularnie organizowane są warsztaty, podczas których można samemu spróbować dawnych technik drukarskich. To doskonała opcja dla rodzin z dziećmi – młodsi zwiedzający rzadko mają okazję zobaczyć, jak powstawały książki przed erą komputerów.
W okresie wakacji i ferii zimowych muzeum oferuje zwiedzanie z przewodnikiem o stałych godzinach – 12.00 i 13.00. Przewodnik opowiada nie tylko o maszynach, ale także o ludziach, którzy przy nich pracowali, o codzienności drukarni i znaczeniu prasy lokalnej dla regionu.
Szkoły chętnie korzystają z oferty edukacyjnej muzeum. Zajęcia są przygotowane specjalnie dla grup uczniowskich i łączą zwiedzanie z praktycznymi warsztatami. Dzieci mogą zobaczyć, jak trudna była praca zecera układającego czcionki czy drukarza obsługującego prasę.
Dla kogo jest to miejsce
Muzeum Drukarstwa sprawdzi się praktycznie dla każdego. Miłośnicy historii techniki znajdą tu unikalne maszyny i dokładne informacje o ich działaniu. Rodzice szukający ciekawego miejsca na popołudnie z dziećmi docenią interaktywny charakter ekspozycji i możliwość uczestnictwa w warsztatach.
Osoby zainteresowane historią regionu zobaczą, jak wyglądało życie w Nowym Targu sto lat temu – przez pryzmat druków, gazet i ogłoszeń. Nawet jeśli zwykle muzea nie są na szczycie listy ulubionych miejsc, warto dać szansę temu. Działające maszyny i możliwość dotknięcia historii to zupełnie inne doświadczenie niż typowa wystawa.
Muzeum Drukarstwa w Nowym Targu jest częścią szerszej sieci zabytków techniki na Podhalu i Liptowie. Po słowackiej stronie granicy, w Ludrovej, działa Muzeum Papieru Czerpanego – oba miejsca powstały w ramach tego samego projektu transgranicznego.
Ile czasu zarezerwować na wizytę
Samo zwiedzanie ekspozycji zajmuje około godziny, może półtorej, jeśli czyta się wszystkie opisy i ogląda dokładnie eksponaty. Z przewodnikiem warto liczyć na godzinę do dwóch godzin – opowieści o historii drukarni i pokazanie działania maszyn wydłużają wizytę, ale zdecydowanie wzbogacają doświadczenie.
Jeśli planujesz udział w warsztatach, dolicz kolejną godzinę. Warsztaty są interaktywne, więc czas mija szybko, zwłaszcza dzieciom.
Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd
Muzeum znajduje się przy ulicy Jana III Sobieskiego 4 w Nowym Targu, w centrum miasta. Dojazd samochodem jest prosty – można skorzystać z parkingów w okolicy. Dla osób przyjeżdżających komunikacją publiczną – muzeum leży niedaleko centrum, w zasięgu spaceru od dworca autobusowego.
Ceny biletów:
- Zwiedzanie z przewodnikiem dla osób indywidualnych: 10 zł/os.
- Warsztaty edukacyjne: 12 zł/os.
- W wakacje i ferie zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się codziennie o godzinie 12.00 i 13.00
Kontakt:
Telefon: (18) 264 12 42
E-mail: [email protected]
Strona internetowa: muzeumdrukarstwa.nowytarg.pl
Muzeum jest dostępne dla osób z niepełnosprawnościami – nowoczesny budynek został zaprojektowany z myślą o dostępności. Warto sprawdzić aktualny harmonogram wystaw czasowych i wydarzeń specjalnych na stronie internetowej muzeum – oprócz stałej ekspozycji odbywają się tu różne imprezy kulturalne, w tym coroczne Dni Drukarstwa czy Międzynarodowe Triennale Typografii im. prof. Józefa Mroszczaka.
Jeśli planujesz wycieczkę po Podhalu, Muzeum Drukarstwa można połączyć z wizytą w pobliskim Muzeum Podhalańskim im. Czesława Pajerskiego, które również znajduje się w Nowym Targu i pokazuje szerszy kontekst historii i kultury regionu. Razem tworzą ciekawą trasę poznawania dziedzictwa tego zakątka Małopolski.